Paleo & Whole30: zoek de 3 verschillen!

 In Voeding

De Whole30-regels lijken enorm op de richtlijnen van paleo. Dat is geen toeval: het programma is gebouwd op een paleo fundament. Maar er zijn ook verschillen: soms zijn er dingen toegestaan die in paleo niet gegeten worden. En: soms is paleo-voeding niet toegestaan in Whole30. De belangrijkste reden voor het laatste is dat Whole30 naast je gezondheid óók je gewoontes aanpakt. Onthoud 1 afkorting: SWYPO… want dat is het punt waar veel paleo-veteranen op de automatische piloot de fout mee in kunnen gaan.

Whole30 bestaat al sinds 2009 en het programma is ontwikkeld door Dallas Hartwig en Melissa Urban (toen nog getrouwd, inmiddels niet meer… dat terzijde).
Zij stelden de 4 regels voor goede voeding op. Alle voeding die aan alle 4 die regels voldoet, is toegestaan in de Whole30. Bij het opstellen van het programma zijn ze geholpen door Robb Wolf, later de schrijver van de bestseller ‘The Paleo Solution’. Daarom zeggen de grondleggers van Whole30 ook vaak dat het programma gebouwd is op een paleo-fundering.

Aardappels → Wel Whole30

Drie van de vier regels van goede voeding hebben te maken met hoe je lichaam (mogelijk) kan reageren op bepaalde voeding: invloed op je darmen, op je hormonen, op je immuunsysteem. Daar komen ook veel van de overeenkomsten met paleo vandaan: geen granen, geen peulvruchten, geen zuivel.

Op dit vlak wijkt Whole30 eigenlijk maar op 1 ding af van paleo: aardappels. Die zijn binnen Whole30 wel toegestaan, maar niet als chips of patat.

Binnen Whole30 staat de aardappel wel bekend als ‘de meest misbruikte groente ter wereld’, omdat het wordt gebruikt voor veel ongezonde voeding. Maar met de aardappel op zich is weinig mis…
Natuurlijk, de aardappel komt uit de familie van de nachtschade, net als de tomaat, paprika, chili en aubergine. Aangezien die ook toegestaan zijn in Whole30, leek het onzin om alleen de aardappel buiten te sluiten. Ook omdat andere knollen en wortels (als zoete aardappels, cassave, taro) wel Whole30 zijn.

Suiker = suiker

Een ander verschil tussen paleo en Whole30 zit ‘m in toegevoegde suiker. Waar in paleo een heel duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen geraffineerde suiker en ‘natuurlijke’ suikeralternatieven als honing, agave, ahornsiroop, kokosbloesemsuiker en ga zo maar door… is suiker binnen Whole30 suiker. En daarmee niet toegestaan. De belangrijkste reden daarvoor is dat op die manier je smaak ook gereset wordt. Wanneer je 30 dagen geen enkele vorm van suiker toevoegt, zal het je opvallen hoe veel beter je natuurlijke zoete smaken van fruit en zelfs verschillende soorten groente weer zal proeven.

Half gebakken paleo chocolade taartjes

Een klein experiment: ga naar Google en typ je favoriete traktatie in plus het woord ‘paleo’. Wedden dat er een recept naar boven komt. Ik ben bijvoorbeeld dol op van die half gebakken chocolade taartjes, die nog warm en zacht in het midden zijn. Bij voorkeur loopt het beslag uit het taartje wanneer ik mijn vork erin zet. Dat heet in Frankrijk een Mi Cuit en in het Engels vaak een ‘lava cake’.
Op verschillende sites kan ik heerlijke paleo recepten vinden voor deze taartjes… en daar is niets mis mee.

Maar het saboteert wel een van de doelen van Whole30: je gedrag en de manier waarop je met eten omgaat veranderen.
Daarom bestaat de vierde regel van goede voeding die Whole30 hanteert: de voeding moet een gezonde MENTALE reactie uitlokken.

Grijs gebied

Soms kan ik met een prima mindset zo’n half gebakken chocolade taartje eten… of genieten van een ijsje. Maar, eerlijk is eerlijk: ik heb ook weleens mijn liefdesverdriet gesmoord in een pot Ben & Jerry’s. Ik heb ook weleens een pizza geïnhaleerd omdat ik gestrest was. Ik heb ook weleens op een niet zo’n gezellig feestje mijn feeststemming wat opgepompt met een extra stukje taart.
Dat is allemaal gedrag (en ik ken nog veel meer voorbeelden) waar we in de Whole30 naar willen kijken en mogelijk wat willen veranderen. Daarom is al dat eten, onder de verzamelnaam ‘paleo baked goods’, voor 30 dagen van het menu.

Dit is de moeilijkste regel van de Whole30, omdat het nogal grijs gebied is… het enige grijze gebied in het programma wat verder super zwart-wit is.
Door deze regel mag bijvoorbeeld courgette spaghetti WEL (gewoon groente op een creatieve manier gesneden om zo een pasta gerecht te kunnen maken). Maar mogen zoete aardappel gnocchi gemaakt met amandelmeel NIET (omdat je hier echt probeert om de smaak en textuur van pasta na te maken).

Whole30 en Paleo verschillen

Zeg nee tegen SWYPO

Toen in 2010 Melissa Urban dit concept uitlegde tijdens een workshop, maakte ze de vergelijking met seks. En om een of andere reden is die vergelijking blijven hangen. Ze noemde de ‘gezondere’ of paleo varianten van junk food, net zoiets als “sex with your pants on”. Afgekort: SWYPO. Vertaald: Seks met je broek aan. Misschien ken je het nog van de waarschuwingen van je ouders in je tiener jaren… dat wat er ook gebeurde, dat je moest zorgen dat je je broek aanhield. En dat kon heel leuk en spannend zijn… maar het is toch iets anders dan met je broek uit.

In 2010 ging die vergelijking op voor veel paleo recepten voor taart of pizza: het was best okay, maar niet echt fantastisch. Inmiddels gaat de vergelijking vaak helemaal niet meer op: paleo recepten zijn tegenwoordig vele malen beter dan in 2010… maar het idee erachter is nog steeds hetzelfde. Je wil je gedrag doorbreken en veranderen… en daarbij passen dit soort recepten niet.

Pizza-avond

Stel, bij jou thuis is vrijdag pizza-avond. Dan eet je altijd pizza. Tijdens je Whole30 kan dat niet, vanwege de graan en de kaas. Als je dan je normale pizza vervangt door een bloemkoolpizza met notenkaas, dan doorbreek je het concept van pizza-avond niet. Als je het slim plant, hoef je maar 4x aan die suboptimale bloemkoolpizza en dan kan je weer een echte bestellen. Wat heb je dan geleerd? Niet veel.

Nu bloemkoolpizza onder de SWYPO-regel valt, zal je wat anders moeten gaan doen op vrijdagavond. En zo kom je er misschien achter dat je net zoveel plezier kan hebben met een lekkere roerbak, of een goeie salade… of dat je juist moet gaan onderzoeken waarom je het niet naar je zin kan hebben zonder pizza.

Dat geeft je alternatieven en daarmee keuzes voor alle vrijdagavonden na je Whole30. Het is niet dat je nooit meer pizza mag… maar door de wet ‘vrijdagavond = pizza’ te doorbreken kan je veel over jezelf leren. En dat is de bedoeling!

Wat valt onder de SWYPO-regel?

Voedsel wat door de SWYPO-regel buiten de Whole30 blijft zijn onder andere: pannenkoeken, muffins, cupcakes, brownies, pizzabodems, pasta gemaakt van alternatieven voor meel, ontbijtgranen en/of ijs. Alle chips die uit een fabriek komt of in een zak in de winkel gekocht wordt (van aardappel, plantains, groente, enz). Alle soorten van (gefrituurde) patat.

Als je nu zegt/denkt ‘maar ik heb helemaal geen problem met [vul het soort eten in waar jij geen gedragprobleem mee hebt]’… dan eet je het nog steeds niet. Als je er echt niets mee hebt, dan maakt het ook niet uit om het 30 dagen niet te nemen! Regels zijn regels. Als je dat stom vind, moet je misschien toch op onderzoek uit waarom je je zo druk maakt wanneer je het 30 dagen niet kan kiezen… (gratis mindset tip).

Het kan ook zijn dat jij ongezond gedrag vertoont met een soort eten wat hier niet genoemd is, wees dan eerlijk en verstandig en elimineer het zelf. Zodat je je gedrag kan doorbreken en alles uit je Whole30 kan halen. De belangrijkste regel is: Als je twijfelt, eet het niet.

Recent Posts

Leave a Comment

Deze website maakt gebruik van cookies om inzicht te krijgen in de werking en effectiviteit van de website. Lees meer: Cookies & Privacy

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten