De invloed van stress en angst op je spijsvertering

 In Psyche, Voeding

Een goede spijsvertering is essentieel, dat weten we allemaal. Zonder spijsvertering kun je tenslotte geen voedingsstoffen opnemen, en dan zouden we als mensen niet zo heel ver komen. Gelukkig hebben we allemaal wél een spijsvertering, maar toch loopt dat niet altijd even soepel. Eten ligt bijvoorbeeld heel zwaar op de maag, de bacteriën in de darm zijn uit balans, er is sprake van gas, obstipatie of juist diarree of voedingsstoffen worden simpelweg niet goed opgenomen.

En dat terwijl je zó je best doet om gezond te eten! Hoe kan dat? Waar gaat het mis? En vooral: wat kun je er aan doen?

Laat ik voorop stellen dat spijsverteringsklachten niet prettig zijn. Het voelt oncomfortabel (op zijn minst) en is ongelofelijk frustrerend wanneer je er al een gezond voedingspatroon op na houdt. Natuurlijk zijn er veel verschillende factoren die de spijsvertering behoorlijk kunnen beïnvloeden waardoor deze niet altijd even soepel zal verlopen.

Toch worden bepaalde factoren vaak vergeten of minder belangrijk gemaakt – bijvoorbeeld stress en angst.

Dat is zonde, want juist stress en angst kunnen enorm veel invloed hebben op je spijsvertering. Ook wanneer je gezond eet. Hoe dat zit ga ik je uitleggen.

Sympathisch en parasympatisch zenuwstelsel

Stress en angst zijn natuurlijk niet hetzelfde, maar ze hebben wel eenzelfde effect op je lichaam en op je spijsvertering. Beide veroorzaken ze een activatie van het sympathische zenuwstelsel.

Het sympathische zenuwstelsel speelt een belangrijke rol in ons leven, je zou het ons overlevingsmechanisme kunnen noemen. Zonder dit stelsel zou je niet snel weg kunnen rennen wanneer je wordt bedreigd of zou je niet supersnel kunnen reageren wanneer er een auto op je af komt in het verkeer, om maar een paar voorbeelden te noemen. Zodra je stress (of angst) ervaart schakelt het sympathische zenuwstelsel in.

Dat is een goed teken en helpt ons te overleven. Echter, dit stelsel is voornamelijk gemaakt om slechts korte tijd ‘aan’ te staan – tot het gevaar is geweken.

Tegenwoordig ervaren we echter zodanig veel stress dat het sympatische zenuwstelsel continue actief is. Dat houdt in dat het parasympatische zenuwstelsel, welke juist ‘aan’ staat wanneer je ontspannen bent, niet zo vaak de kans krijgt om zijn werk te doen.

Juist dit parasympatische zenuwstelsel speelt namelijk een grote, belangrijke rol bij de spijsvertering. Het is zelfs essentieel om de spijsvertering goed te kunnen laten verlopen.

Hoe dat precies werkt lees je in dit artikel. Hierin ga ik uitgebreid in op de werking van de verschillende zenuwstelsels en welke invloed dit heeft op je lichaam.

Stress en de spijsvertering

Goed, technisch gezien kan de spijsvertering dus niet optimaal verlopen wanneer je stress hebt. Dat mag duidelijk zijn.

Eén van de oplossingen daarvoor is rustig eten. Maar wanneer je een kwartiertje rust kunt vinden rondom iedere maaltijd en je de rest van de dag maar weinig ontspanning meer vindt, zal dat kwartier per dag nog lang niet voldoende zijn om je spijsvertering echt te verbeteren. Een maaltijd verteren duurt tenslotte urenlang, je lichaam kan dat niet in een kwartiertje doen. Laat staan alle voedingsstoffen goed opnemen.

Het hele traject van ‘mond tot kont’ duurt gemiddeld 12 uur, dat is dan ook de tijd die spijsvertering aan één maaltijd besteedt.

Welke stressoren ervaar jij?

Je kunt nu al de conclusie trekken dat je nooit meer stress mag ervaren, maar dat is natuurlijk niet mogelijk en ook niet nodig. Wat wel enorm kan helpen om je spijsvertering en energieniveau te verbeteren is het verminderen van de stressoren die je ervaart.

Stressoren zijn er in allerlei soorten en maten:

  • Het eten van voeding die niet goed bij je lichaam past
  • Negatieve gedachten over jezelf
  • Snel eten
  • In de file staan
  • Hoge werkdruk
  • Ziekte van jezelf of een naaste
  • Niet zonder social media kunnen
  • Slecht slapen

En waarschijnlijk kun je zelf ook nog een heleboel voorbeelden bedenken van situaties die voor jou stressvol zijn.

Zoals ik al zei; stressloos leven is niet mogelijk. Een beetje stress hebben we zelfs nodig om goed te functioneren, maar in onze huidige levens ervaren we vaak juist (veel) meer stress dan goed voor ons is.

Gelukkig kun je deze stressoren op verschillende manieren beïnvloeden en daarmee verminderen. Soms is dat zo simpel als andere werktijden aanhouden of vaker thuis werken zodat je minder in de file staat, of je telefoon minder vaak oppakken om de laatste social media berichten te kijken.

Daarmee zet je al een mooie eerste stap in het verminderen van de stress die je ervaart.

stress spijsvertering

Welke stress veroorzaak je zelf?

Vergeet echter niet te kijken naar de stress die je zelf veroorzaakt in je eigen leven. De keren dat je niet tevreden over jezelf bent of je negatief over jezelf praat zijn namelijk ook ontzettend stressvol. Of de momenten waarop je te laat naar bed gaat, terwijl je al een tijdje moe bent. Maar ook de keren waarop je jezelf schuldig voelt over het eten van iets wat je heel lekker vindt maar beschouwt als niet gezond (de zogenaamde cheat maaltijden!) levert je stress op.

Mijn advies daarin?

  • Denk en praat positief over jezelf. Er is maar één versie van jou en die is perfect zoals hij is. Ga ook eens kijken naar alles wat je echt heel goed vindt aan jezelf en leg daar de nadruk op, dan zijn die minder fijne punten ook ineens minder erg en wie weet leer je ze zelfs wel waarderen.
  • Voel jezelf niet schuldig wanneer je iets eet wat je heel lekker vindt. Geniet er gewoon van. Daarmee gun je jezelf een fijn moment en voorkom je onder andere dat er een eetbui op volgt, dat je teveel eet of je continue trek blijft houden. Zodra je ervoor kiest om iets te eten, dan is dat oké, want het is jouw keuze.
  • Luister naar je vermoeidheid. Probeer geen superwoman of superman te zijn die geen slaap nodig heeft. Iedereen heeft slaap nodig. Dus wanneer je om 9 uur ‘s avonds al zit te knikkebollen, dan is het helemaal oké om dan al naar bed te gaan. Ook wanneer die ene film of serie nog niet af is gelopen. Moe is moe en dan vraagt je lichaam om slaap. Gun jezelf dat ook.

Angst voor voeding

Ook angst is een belangrijke stressor die meer te maken heeft met voeding dan je zou denken. Je kunt natuurlijk bang zijn om een ongeluk te krijgen, of bang zijn dat je wordt ontslagen, angst ervaren over geld, enzovoorts. Maar wat als je angst ervaart rondom voeding?

Tegenwoordig is het lastig te bepalen welke voeding nu écht gezond voor je is. De ene dag lees je een artikel over de voordelen van kokosolie, een week later lees je een bangmakend artikel met alle nadelen. En dan heeft het ook nog invloed welk merk kokosolie je koopt. Om maar een voorbeeld te noemen.

Laat staan de dieetcultuur waarin jarenlang werd verteld dat vet echt slecht voor je is, dat vet dikmakend zou zijn. Tegenwoordig hoor je soortgelijke verhalen, maar dan over koolhydraten. Stel je voor dat je al een hele tijd wilt afvallen en je al verschillende diëten hebt geprobeerd, maar niets lijkt echt goed te werken. Daar kan een behoorlijke angst voor voeding zijn ontstaan. Hetzelfde geldt wanneer je spijsverteringsklachten ervaart en je simpelweg niet zeker weet waar je nu wel en niet goed op reageert. Sterker nog, het lijkt wel alsof je op meer en meer ingrediënten gaat reageren!

Het is dan niet zo gek wanneer je een angst voor voeding ontwikkelt.

angst stress darmen

Invloed van de media

Tussen de horrorverhalen over vleesconsumptie, eieren en natuurlijk suiker en e-nummers door vind ik het niet zo gek dat er heel veel mensen rondlopen met een bepaalde angst voor voeding. Ook de 80/20 regel kan hieraan bijdragen, net zoals het concept van de cheatmaaltijden. Al die negatieve, bang makende verhalen en al die verschillende voedingsregels zorgen ervoor dat je al heel snel het idee krijgt dat je het niet goed doet. Dat jij ergens een cruciale fout maakt op voedingsgebied, ze vertellen alleen niet waar omdat alle informatie zo tegenstrijdig is.

Natuurlijk is het belangrijk om voor jou zelf te bepalen welke voeding voor jou geschikt is en wat je wel en niet wilt eten. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan in een cultuur waarin we vaak bang worden gemaakt.

Die angst? Ook die veroorzaakt een stressreactie in je lichaam. Terwijl je aan het eten bent. Ook wanneer je ontspannen probeert te eten en ook wanneer je veel andere stressoren al uit de weg hebt geruimd. Met als gevolg dat dat wel degelijk invloed heeft op je spijsvertering.

Zodra jij angst ervaart wanneer je iets eet treedt namelijk óók je sympathische zenuwstelsel in werking, en je immuunsysteem komt in de opperste staat van paraatheid. Jij denkt namelijk op een bepaald niveau dat hetgeen je eet een bedreiging vormt en je lijf neemt dat gevoel over. Juist dat gaat ten koste van je spijsvertering en de opname van voedingsstoffen.

Zonde, toch?

Vertrouwen op jezelf

Het enige advies wat ik je kan geven is je minder te laten beïnvloeden door alle verhalen over voeding in de media en je minder aan te trekken van bepaalde regels. Een richtlijn rondom voeding kan natuurlijk handig zijn, maar niet wanneer het in jouw geval angst veroorzaakt.

Kortom: ga weer op jezelf vertrouwen, op je eigen lichaam. Eet datgene wat echt goed voor je voelt. Als mens zijn we heel ver gekomen qua ontwikkeling. Ook in de tijd dat er nog geen media was en er nog geen voedingsregels bestonden functioneerde de mens prima. Juist nu er wél media en voedingsregels zijn worden we steeds zieker en dikker. Niet dat dat een directe oorzaak is, maar het kan wel helpen aan te geven dat je al die regels en verhalen best met een korreltje zout mag nemen.

Zo zie je, een gezonde spijsvertering heeft niet alleen te maken met wat je eet (simpelweg meer vezels eten is voor veel mensen lang niet voldoende) en ook niet alleen met hoe je eet. Stress en angst spelen een belangrijke rol in het functioneren van je spijsvertering en het mooie is dat je hier zelf veel invloed op uit kunt oefenen door onder andere bovenstaande tips uit te proberen.

Recent Posts

Leave a Comment

Deze website maakt gebruik van cookies om inzicht te krijgen in de werking en effectiviteit van de website. Lees meer: Cookies & Privacy

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten